د پولیتخنیک له محصلینو او استادانو سره د AEITI د رپوټونو جرییات شریک شول

د پولیتخنیک پوهنتون شاوخوا ۱۵۰ محصلینو او استادانو سره په افغانستان کې د استخراجي صنایعو د شفافیت نوښت په موجودیت، فعالیتونو او ددغه نوښت په ګټو بحثونه وشول. د پوهنتون د کانونو د برخې د بیلا بیلو څانګو محصلینو په خورا لیوالتیا سره په افغانستان کې د استخراجي صنایعو د شفافیت په تړاو پوښتنې مطرح کړې  او په تفصیل سره په تیرو ۸ کلونو کې د افغانستان د استخراجي صنایعو د شفافیت نوښت(AEITI) د فعالیت، ګټو، کارکړنو او او څرنګوالي په اړه معلومات وړاندې شول. په داسې حال چې د ورکشاپ د برخه والو لویې برخې په افغانستان کې د AEITI په اړه ډیر معلومات نه لرل، خو د ورکشاپ په پای کې دوی ددغه سکرتریت شتون د افغانستان لپاره مهم وباله.

د ورکشاپ ګډونوالو ته له هره اړخه د EITI او دارنګه په افغانستان کې ددغه نوښت د سکرتریت او له دغه نوښت سره د افغان حکومت د ژمنو په اړه معلومات وړاندې شول. سره له دې چې د AEITI ټول کار د استخراجي صنایعو په برخه کې د روڼتیا په زیاتولو څرخیږي برخه والو غوښتنه وکړه، چې د افغانستان د طبعي پانګې د خوندي کیدو او له فساده د بچ کیدو لپاره دي د AEITI نوښت هڅو ته افغان حکومت نور هم پراختیا ورکړي.

په دغه ورکشاپ کې د AEITI نوښت د هغو ۷ معیارونو په اړه محصلینو ته هراړخیز معلومات وړاندې شو، چې د افغانستان په ګډون د استخراجي صنایعو د شفافیت نوښت ټول غړي او کاندید هیوادونه یې په عملي کولو مکلف دي. دغه معیارونه عبارت دي له :

د څو اړخیزه ګروپ MSG لخوا اغیزمنه لیدنه او څارنه (دغه ډله ۱۸ غړي لري چې ۶ یې حکومتي، ۶ یې د مدني ټولنې غړي او پاتې یې د خصوصي سکتور استازي دي)

 په منظم ډول د استخراجي  صنایعو د شفافیت نوښت د راپورونو خپرول بل معیار دي (تراوسه ۵ راپورونه خپاره شویدي)

د استخراج د صنعت په اړه د استخر جي  صنایعو دشفافیت نوښت په راپور کې د ټولیزه معلوماتو شاملول.

د استخراجي صنایعو د شفافیت نوښت په اړه د داسې ټولیزه راپورونو تنظیم او برابرول چې د هغې په واسطه د دولت ټول عواید چې له استخراجي صنایعو څخه تر لاسه کیږي د هغو په ډاګه کیدل او د ولت ته د کمپنیو د ورکړې په ډاګه کیدل.

د اعتماد وړ او ډاډمن بهیر په ترڅ کې  دکاونو په برخه کې د نړیوالو معیارونو تطبیقول

او دارنګه د EITI د عامه پوهاوي د پروګرام په ګډون د شفافیت د لوړولو نورې چارې.

د ورکشاپ ګډونوالو ته د مالکیت ذینفع په اړه هم معلوما ت ورکول شول، چې په افغانستان د AEITI نوښت له حکومت سره په ګډه په دې تړاو کارکوي، ترڅو په دې برخه کې یوه مقرره  او یا کړنلارهرامنځ ته چې د کانونو د تړونونو د ورکړې ټول اړخونه پکې روښانه وي. د نوښت یوشرط دادی، چې غړي هیوادونه به د کانونو په برخه کې د هغو کسانو په اړه خلکو ته معلومات ورکوي، چې غواړي د استخراجي صنایعو په برخه کې فعالیت ولري.

د افغانستان اسلامی جمهوریت د۲۰۰۹ کال د مارچ په میاشت کې د استخراجي صنایعو د شفافیت د نوښت اصول و منل او د لومړنیو مراحلو له بشپړولو وروسته د۲۰۱۰ کال د فبروری په میاشت کې په رسمي ډول د استخراجي صنایعو د شفافیت نوښت د نړیوال بورډ لخوا د ناروې د اوسلو په ښار کې د نوماند هیواد په توګه ومنل شو. افغانستان تراوسه د EITI  نوښت نوماند هیواد دی چې  وروستۍ ارزونه یې د روان میلادي کال په جنورۍ کې پایته ورسیده خو تمه کیږي، چې  بشپړ غړیتوب  به ترلاسه کړي.

AEITI  تر اوسه پورې د ارقامو پنځه پرتله ییز راپورونه خپاره کړیدي او په شپږم راپور کار کوي، چې ۲۰۱۶ او ۱۷م کلونه په برکې نیسي. په دغو را پورونو کې د کانونو له برخې دترلاسه شویو عوایدو او کمپنیو په اړه معلومات خپریږي.